Monument · KNIL-gedenkteken
KNIL-gedenkteken
Het raadsbesluit van 18 april 2023 (nr. 181744) erkende formeel het leed van de voormalige Molukse KNIL-militairen en hun meegereisde echtgenotes bij hun ontvangst en opvang in Nederland. Het KNIL-gedenkteken is de eerste tastbare uitdrukking van die erkenning — geplaatst op de plek waar een aantal van hen rust.
Achtergrond
Waarom dit gedenkteken?
Het raadsbesluit van 18 april 2023 (nr. 181744) erkende formeel het leed van de voormalige Molukse KNIL-militairen en hun meegereisde echtgenotes bij hun ontvangst en opvang in Nederland. Het KNIL-gedenkteken is de eerste tastbare uitdrukking van die erkenning, geplaatst op de plek waar een aantal van hen rust.
Het verhaal achter het ontwerp
De ronde schijf op de achtergrond, ruw bekrast en toch onwankelbaar, draagt de sporen van het verleden. Zij verbeeldt een geschiedenis getekend door oorlog, plicht en trouw. Hierin weerklinkt het verhaal van de Molukse militairen die dienden in het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger, mannen die hun eed van loyaliteit gestand deden, vaak ver van huis en onder zware omstandigheden. De krassen in het oppervlak herinneren aan strijd en opoffering, aan kameraadschap en verlies, maar ook aan de pijnlijke breuk met het geboorteland. Zij dragen de herinnering aan een tijd waarin een gemeenschap haar wortels moest achterlaten en een onzekere toekomst tegemoet ging.
Uit het midden van deze getekende geschiedenis verheft zich een krachtige verticale vorm, bekroond door een blad. Dit blad, in brons gegoten en getekend door een groenblauw patina, staat voor leven, hoop en voortbestaan. De nerf loopt recht omhoog als een ruggengraat, een teken van standvastigheid en innerlijke kracht. Het herinnert aan de Molukse gemeenschap, die ondanks ontworteling haar cultuur, geloof en onderlinge verbondenheid wist te bewaren.
Het blad wordt gedragen door een sierlijke greep, die doet denken aan een speer of staf. Zij verwijst naar de waardigheid en de militaire traditie van de Molukse KNIL-militairen: mannen van eer, discipline en trouw, die hun plicht vervulden in een tijd van grote historische omwentelingen.
Op 18 maart 2026 verleende de gemeente Overbetuwe de omgevingsvergunning voor het gedenkteken. Na het verstrijken van de bezwaartermijn op 29 april 2026 kon de plaatsing beginnen.
10 mei 2026
De onthulling
Bij het gedenkteken spraken burgemeester R.P. Hoytink-Roubos en kolonel-commandant G. van Kuijck een toespraak uit. Om 13:40 uur onthulden de heer O. Sapulette, een van de oudere leden van de tweede generatie Molukkers in Elst, en kolonel-commandant G. van Kuijck samen het gedenkteken.
De eerste krans werd gelegd door mevrouw L. Ahuluheluw-Siwabessy, eveneens een van de oudere leden van de tweede generatie Molukkers in Elst, samen met Evalie Tahitu, kleindochter van Nus Tahitu die het gedenkteken, de oorkonden en de gedenkpenning heeft ontworpen. Dit was een bewust gekozen moment. Het maakte zichtbaar hoe de herinnering aan de eerste generatie KNIL-militairen die hier begraven liggen wordt doorgegeven aan de jongste generatie die hun erfenis draagt. Daarna legden ook burgemeester R.P. Hoytink-Roubos met R. Janssen, kolonel-commandant Van Kuijck en kapitein A. van Grevenbroek namens Bronbeek een krans.
Na de last post, gespeeld door de heer N. Parinussa, en een minuut stilte volgde de uitreiking van oorkondes en gedenkpenningen aan nabestaanden van de Molukse KNIL-militairen.
Burgemeester R.P. Hoytink-Roubos, chef van kabinet R. Janssen en kolonel-commandant G. van Kuijck reikten de oorkondes en gedenkpenningen samen uit. Een formele daad van erkenning, postuum uitgereikt aan de nabestaanden.
Erkenning
Oorkonde & Gedenkpenning
Tijdens de onthulling reikte de burgemeester oorkondes en gedenkpenningen uit aan nabestaanden van de KNIL-militairen. Dit is een formele daad van erkenning op individueel niveau, door de gemeente Overbetuwe postuum uitgereikt.
Niet uitgenodigd?
Inhaaluitreiking
Niet alle nabestaanden konden aanwezig zijn of zijn bereikt voor de uitreiking op 10 mei. Werkgroep TPME organiseert een inhaaluitreiking. Denkt u dat uw familie in aanmerking komt? Neem contact op via info@tpme.nl.





















